Omgaan met verlies - Dealing with a loss.

Er zijn al heel veel artikels en boeken geschreven waarin dieper wordt in gegaan op het omgaan met verlies. Meestal gaat dat dan over het sterven van iemand uit je omgeving.

Zelden wordt er vermeld dat ook het sterven van een huisdier of het totale verlies van contact met iemand die je graag zag (zonder dat die dood is) tot een rouwproces kan leiden.

Ook ik heb de voorbije weken (weer) moeten leren omgaan met verlies.

Het is en blijft telkens weer hard en moeilijk.

Deze keer ben ik een huisdier verloren. Meer bepaald één van onze katten.

Onze katten zijn huiskatten van een heel specifiek ras dat enorm gericht is op mensen. 

Wij zeggen al lachend wel eens dat we velcro-katten hebben. 

Waar je ook bent of gaat, altijd is er eentje in de buurt die geen enkele kans om op je schoot te liggen zal onbenut laten.

Onze kat sukkelde al jaren met darmproblemen.

Na 5 dagen hospitalisatie bij de dierenarts mocht hij naar huis komen in de hoop dat hij het ook zonder baxter zou kunnen redden.

Jammer genoeg bleek al heel snel dat zijn lichaampje niet meer kon.

Gedurende die 5 dagen zijn we 2 keer per dag langs geweest. 

Hij kreeg de allerbeste zorgen van een team dierenartsen en assistenten dat al jaren zijn toestand van heel nabij opvolgde en waar hij kat aan huis was. 

De dag nadat hij thuis kwam, stonden we alweer bij de dierenarts.

De echtgenoot in levende lijve, ik via de telefoon, want ja, het werk laat ook niet op zich wachten.

Diezelfde middag ben ik nog naar huis gereden.

Ons beestje was op. Hij wou niet meer eten of drinken en stond te wankelen op zijn pootjes.

Diezelfde namiddag hebben we allemaal genoten van zijn laatste uurtjes.

Hij heeft de hele namiddag languit op een schoot of op de zetel in de zon gelegen.

Genietend van begin tot eind, want knuffelen was zijn leven.

In de late namiddag hebben we dan de dierenarts verwittigd dat we hem niet langer wilden laten afzien. Genezen ging hij niet meer doen en hem nog verder zien aftakelen wilden we niet.

's Avonds is de dierenarts dan bij ons gekomen.

Geusje is gestorven op mijn schoot en we hebben alle tijd genomen om afscheid te nemen.

Hij ligt nu naast zijn poezenbroertje in de tuin, maar in mijn hoofd woont hij in het huisje van Mr. Mol uit "De Wind in de Wilgen" van Kenneth Grahame.

Dat is mijn poezenhemel....

Nu begint het missen pas...

Met één kat is er zoveel leven in huis verdwenen. 

Ook al hebben we er nog twee die des te meer aandacht vragen en krijgen, toch is het huis een beetje leger geworden.

Nu pas beseffen we hoeveel tijd en aandacht er naar ons sukkelkatje ging.

Zijn gebabbel en opdringerige aanwezigheid worden dagelijks gemist, net als de, anders zo vervloekte, accidentjes naast de kattenbak.

Buiten de vele tranen en het verdriet durft een rouwproces bij mij ook al eens een echte fysieke weerslag hebben.

Het zou niet de eerste keer zijn dat ik fysiek ziek word na zo'n plotse gebeurtenis en dat is deze keer ook gebeurd.

Een banale virale infectie die me letterlijk 2 weken aan de zetel gekluisterd heeft.

Ik ben zelden ziek, weet niet eens hoe ziek zijn aanvoelt en zou ook nu gewoon gaan werken zijn.

De echtgenoot en de dokter hebben echter anders beslist en misschien is dat maar goed ook.

Alle verdriet, pijn en vermoeidheid krijgen nu de kans om verwerkt te worden.

Mr. Mole's house from The Wind in the Willows - Illustration by Inga Moore
Het huis van Mr. Mol uit De Wind in de Wilgen - Illustratie door Inga Moore

There are a lot of books and articles about dealing with loss. Often they speak about the loss of a person. Rarely they mention that the loss of a pet or the total loss of contact of someone you really liked (without dying) can also start a mourning process.

I have had to learn (again) how to deal with loss.

It's every time and again so hard and painful.

This time I lost a pet, more specifically one of our cats.

Our cats are housecats of a special breed that is hugely human-oriented.

We often say we have velcro-cats.

Wherever you are or go, there is always at least one of them behind you. 

They'll never miss the opportunity to get on your lap.

Our cat struggled with intestinal issues for years.

A couple of weeks ago he was hospitalised at our vet for 5 days.

We took him home hoping he would be able to cope without a baxter, but to no avail.

His body couldn't cope anymore.

We visited him twice a day during those 5 days.

He got the very best treatment by our vets and their team who followed his condition for years.

They saw him at least once a month and they loved him as much as we did.

The day after he came home we were at the vet already.

The husband was there in person, I listened by phone, because I still had to work.

An hour after that phonecall I drove home.

Our pet was at his end. He didn't want to eat or drink anymore and was swaying around .

That afternoon we enjoyed together. 

He crawled from one lap to the other to a sunny spot on the couch. 

He enjoyed his last hours as much as we did.

I'm sure of it because being cuddling was his long life.

We contacted our vet late that afternoon to tell her our decision.

He wouldn't recover anymore and we didn't want him to suffer any longer.

That night our vet came by. 

Geusje died on my lap and we took a long long time to say goodbye.

He's buried next to his feline brother in our garden, but in my mind he's living in the house of Mr. Mole from The Wind in the Willows by Kenneth Grahame.

That's my feline heaven....

And now the missing starts....

So much life has disappeared from our home with just one cat.

We still have two other cats that want and get attention, but still the house has become emptier.

Now we realise how much time and energy our sickly cat needed.

He's no longer talking and his pushy presence is really missed daily, as much as the, otherwise despised, accidents next to the litter box.

Now about the dealing with a loss...

My mourning process consists of a lot of tears and sadness, but it often also has a physical impact.

It wouldn't be the first time I get really ill after such an event and this time it happened as well.

About two weeks after the death of my precious little one I'm struck down by a stupid viral infection.

Nothing serious, but serious enough for my doctor to keep me at home.

I'm used to being sick and I don't even know when to stay home because, even with a fever, I feel alright.

But the husband and the doctor decided otherwise and in the end I'm thankful for it.

All the sadness and sorrow and tiredness can get out now.

Als de dood komt - When death comes

Een overlijden is nooit makkelijk.
Het is een verlies dat niet te vergelijken is met andere verliezen.

Ook ik heb al een verlies meegemaakt.
Een verlies van iemand die ik heel belangrijk vond.
Geen overlijden, wel een letterlijk verlies.
Het verlies van iemand die besloot geen contact meer te hebben zonder weinig tot geen uitleg.
Een verlies waarbij de verlorene nog bestaat, nog een eigen leven heeft, maar dan een zonder mij.
Een verborgen verlies met verborgen verdriet, want leg dit maar eens uit aan de buitenwereld.

Een overlijden is een ander verlies.
Iemand uit je omgeving verdwijnt letterlijk en figuurlijk.
Er is geen leven meer waar jij uit weggegomd werd.
Het leven is gewoon verdwenen, ook een stuk uit jouw leven.

Enkel de herinnering leeft verder.
De persoon die je graag zag, leeft niet meer en daardoor ben je als het ware een stuk van jezelf kwijt.
Iedereen ziet dat je een deel verloren hebt en je verdriet wordt begrepen.
Een verlies en een verdriet dat mag getoond worden.

Voor mij is het moeilijk.
Langs de ene kant is dit ook mijn verlies, maar langs de andere kant niet.
Voor mij is dit eerder zien dat iemand geen pijn meer heeft, niet langer lijdt, maar in slaap gevallen is.
Een eeuwige slaap.

Aan de andere kant zie ik dat mijn omgeving pijn heeft.
Een pijn die ik verstandelijk wel begrijp, maar waar ik het emotioneel moeilijk mee heb.
Ik weet niet wat ik moet doen en/of moet zeggen.
Ik voel me er buiten staan.
Ook al ben ik een deel van de familie, toch ben ik dat ook weer niet.
Er is geen bloedband...

Mijn hoofd is veel meer bezig met praktische zaken en er verschijnen vragen waar ik anders nooit aan zou denken.
Vragen die allemaal gelinkt zijn aan sterven en aan het beroep van begrafenisondernemer.
Wanneer ik mezelf ben, wordt mijn "gewoonigheid" niet geapprecieerd, maar als ik dan de emoties van de echtgenoot probeer te volgen, vraagt hij waarom ik zo stilletjes ben.

't Is moeilijk.
Duidelijk dat het anders denken er echt wel is en ook dat is confronterend.
Zowel voor hem als voor mij.

Na een dag waken komt dan het overlijden met alle emotionele en praktische zaken die er bij horen.
Een week van intense emoties die ik in toom trachtte te houden.
Het uiteindelijke afscheid werd een mooie en emotionele viering.
Mooie teksten, gelezen door de echtgenoot en zijn zus.
Mooie muziek gespeeld door mezelf en gezongen door een hele zieke, maar toch goed zingende zangeres.
Een groepsknuffel op het kerkhof en dan de echtgenoot die de urne van z'n vader ten grave droeg.
Zoals hij op de wereld verwelkomd werd door z'n vader, zo nam hij afscheid....

Een intense dag, vol emoties, vol wildvreemde mensen die toch absoluut een knuffel en minstens  1 zoen willen geven terwijl ik probeerde om toch wat afstand te bewaren.
Knuffelen en kussen uitdelen hoort bij mij tot de intieme vrienden en familie.
Ik krijg de kriebels van die lichamelijkheid.
Maar blijkbaar hoort dat er bij en dus gaan we maar mee.
Oude vrienden terug zien en ontdekken dat de schoonfamilie eigenlijk aangetrouwd is met mijn familie.
Vrienden die geen familie zijn toch als familie zien en zo blij zijn dat je elkaar terug ziet.

Een kleine wereld, waar een lach en een traan zo dicht bij elkaar liggen.

https://www.apologeticscanada.com/2015/12/04/when-death-comes-knocking/

Death is never easy.

It's a loss you can't compare with other losses.

I've known loss.

I lost someone dear to me.

No death, but a literal loss.

The loss of someone who decided no longer to keep in touch without explanation.

A loss where the lost one still exists, but has his own life without me.

A loss with a hidden sorrow, because it's almost impossible to explain to other people.

Death is a different loss.

Someone close to you disappears for real.

You aren't deleted from someone's life.

Life just vanished and so did part of you.

The memory lives on.

The person you loved, is no more and it feels like you lost a piece of your soul.

Everyone sees that you are missing a part and they understand that grieve.

It's a sorrow and a loss you can show.

It's difficult for me.

On one side it's my loss also, but on the other side it's not.

For me it's seeing that there is no more pain, no more suffering and it's like falling asleep.

An eternal sleep.

But I see my surrounding suffering.

It's a pain I can rationally understand, but which is hard for me emotionally.

I have no idea what to do or what to say.

I feel like I'm standing outside the circle.

I'm part of the family, but on  the other hand I'm not.

There is no blood bond.

In my head I'm busy with al the practical issues and the situation makes a lot of questions appear inside my head.

All these questions are related to death, dying and the job of the undertaker.

When I am me, my "normalness" is not appreciated, but when I try to follow the emotions of the husband, he asks why I'm so quiet.

It's hard.

I feel I'm so much more thinking differently than the others and it confrontating.

For him, them and for me.

We waked for a day and when death comes by al the emotional and practical affairs start coming.

A week full of intense emotions to restrain.

The final goodbye was a very beautiful and emotional ceremony.

Beautiful texts and lyrics, read by the husband and his sister.

Beautiful music played by myself and sung by a really ill, but still good singing vocalist.

A group hug at the graveyard whereafter the husband placed the urn of his father in the grave.

Like he was once welcomed to this world by his father, so he said goodbye.

A really intense day full of emotions, completely unknown people who want to kiss and hug you anyway even when you're trying to hold back.

Hugging and kissing is something I normally only do with very close friends and close relatives.

All that physicality gives me the jitters.

Apparently it's part of such a day so I try and go with the flow.

It's a day for seeing old friends back and discovering the family in law is connected by mariage with my own family.

A day for being so happy to see friends who aren't family but are nevertheless seen as family.

A small world where laughter and tears are closely connected.

Nieuwjaarsdag 2017 - New Years day 2017

2017.

Voor velen een nieuw begin.

Ook voor ons.

Evengoed een einde voor ons.

Net een hele dag gewaakt bij een stervende.

Lange laatste uren met naar adem snakken, rochelen en plotse ademstiltes.

Laatste uren blijven duren...

Voor alles een eerste keer, ook voor sterven.

Vreemd gevoel.

Veel emoties in de kamer.

Noise cancelling en haakwerk kwamen goed van pas.

Af en toe een bubbel om me in terug te trekken.

De plastic ringetjes van waterflessen blijken niet stevig genoeg voor mijn gebit.

Misschien toch eens kijken voor zo'n bijtjuweel voor volwassenen :-).

Spanning en stress moet er op een of andere manier uit dus waarom niet op een bijtring.

We blijven altijd kind :-)

Naast pijn en verdriet, begin en einde hoort ook humor er bij....

Het leven is een lach en een traan.

2017

A beginning for most people.

Also for us.

But an end as well.

Just home from looking after a dying family member.

Last hours with gasping breaths, gurgling noises and sudden breathing stops.

Long lasting last hours.

A first time for everything, for dying also.

Strange feeling.

A lot of emotions in the room.

Noise cancelling and crochet project close by.

My escape bubble.

The  plastic rings from water bottles are not firm enough for my teeth.

Maybe I should look for a chewy jewelry for adults :-).

Tension and stress need to escape so why not with a chewy ring like a baby.

We stay kids forever :-)

There's not only pain and sadness, beginning and ending, but also humor....

Life is joy and tears.